Nghỉ hưu sớm: Trẻ chưa qua, già đã tới! - Intelligent Investor

Nghỉ hưu sớm: Trẻ chưa qua, già đã tới!

03/09/2017 16:45

Có một sự thật rất kì lạ rằng, từ năm 1980 – 1997, theo HSBC, số lượng người trẻ có mong muốn về hưu sớm tăng vọt, với dự định nghỉ hưu trung bình ở độ tuổi 59, sớm hơn 2 năm so với các độ tuổi lao động khác.

 

Tâm lý này một phần được hình thành do nhu cầu muốn ‘ăn không ngồi rồi’ hoặc ‘tâm lý ham kiếm nhiều tiền nhưng lại ham chơi nhiều hơn’ của các bạn trẻ hiện nay. Theo một số góc độ, điều này không sai, bởi trước khi có thể nghỉ hưu, họ sẽ phải tạo ra nguồn thu nhập vững chắc, ổn định và lâu dài để đảm bảo cuộc sống thoải mái sau khi nghỉ hưu. Họ còn gặp một số bất lợi bởi nếu nghỉ hưu sớm, họ sẽ không thể hoàn thành trọn nhiệm kì quỹ lương hưu của nhà nước. Trong bối cảnh già hóa dân số và tình trạng căng thẳng ngân sách tại nhiều quốc gia, 65% số người trong khảo sát tương lai hưu trí tại HSBC còn lo lắng rằng nguồn ‘cung’ ngày càng giới hạn, mọi quỹ hưu trí/ BHXH hiện đang suy giảm, ảnh hưởng trực tiếp đến tương lai hưu trí.

 

Vì vậy, để có thể cân đối BHXH, một số nhà nước, bao gồm cả Việt Nam – đã phải cân nhắc đến trường hợp cắt giảm chi trả BHXH, có nghĩa là nâng cao tuổi hưu. Như vậy, về lâu dài, độ tuổi này muốn về hưu sớm cũng khó, và không thể trông cậy vào BHXH.

 

Với nguồn thu nhập an toàn từ nhà nước ngày càng suy giảm, nên khá nhiều người đã tìm đến hình thức đầu tư mạo hiểm với lãi suất cao để đảm bảo tương lai hưu trí, ví dụ như: Bất động sản, Tiết kiệm và Đầu tư cổ phiếu.

 

Khảo sát từ một bạn nữ hiện đang ở độ tuổi 25 – đang là chuyên viên của tập đoàn đa quốc gia với mức lương tháng hơn 40 triệu – đã nói rằng ” Tôi chưa có kế hoạch nghỉ hưu. Với mức lương của mình và thói quen gửi tiết kiệm, tôi đã có một khoản tiền kha khá để làm vốn và đang cân nhắc kế hoạch khởi nghiệp. Trước đây, tôi cũng có nghĩ đến bất động sản và đầu tư bitcoin mà không có thời gian nghiên cứu”.

 

Bạn nam, tuổi 30, hiện đang là nhân viên VP Q3, đã có gia đình và nói: “Tôi đã chuẩn bị kế hoạch cho tuổi hưu bằng đầu tư bất động sản. Tới khi về hưu, tôi sẽ dùng một hoặc một vài căn hộ để cho thuê tạo dòng tiền ổn định”.

 

Lợi bất cập hại, điều này không hẳn là tốt, bởi với những 8x 9x chăm chỉ với các dự định riêng, hay các khoản đầu tư ra lãi, thì chuyện nghỉ hưu là không vấn đề gì, bởi với kiến thức, họ sẵn sàng tìm hiểu và tạo nguồn ổn định lâu dài qua việc đa dạng hóa danh mục đầu tư. Tuy nhiên, với các bạn không quá nhiều điều kiện gia đình hoặc có tư tưởng ỷ lại, lười thì đây là vấn đề, bởi với tài sản thừa kế không quá nhiều và bộ não ‘lười suy nghĩ’ sẽ khiến họ gặp rất nhiều vấn đề khi không thể có đủ thu nhập sống kể cả khi về hưu đúng tuổi.

 

Ngoài các hình thức đầu tư cho hưu trí phổ biến như tiết kiệm và bất động sản, có 2 hình thức khác cũng là một trong lựa chọn hàng đầu của các bạn trẻ trên 16 quốc gia được khảo sát. Đó là bảo hiểm hưu trí cá nhân và gói hưu trí (bổ sung) với 22% và 20% số người được khảo sát lựa chọn. Tại các nước phát triển, phúc lợi hưu trí bao gồm nhiều trụ cột, không chỉ có bảo hiểm xã hội bắt buộc mà còn có hình thức bảo hiểm hưu trí và các sản phẩm hưu trí tự nguyện bổ sung rất đa dạng với nhiều hình thức, danh mục đầu tư khác nhau để đáp ứng nhu cầu của người dùng. Cụ thể, tại Mỹ, Fidelity Investment, quản lý hơn 1.400 tỉ USD tiền đóng góp hưu trí của người lao động các công ty, tập đoàn lớn.

 

 

Vậy, Bảo hiểm hay Quỹ mở?

 

Bảo hiểm hưu trí bắt đầu xuất hiện tại Việt Nam vào năm 2013, khi Dai-ichi ra mắt Bảo hiểm An Nhàn Hưu Trí ngay sau khi Thông tư 115/2013/TT về bảo hiểm hưu trí tự nguyện bắt đầu có hiệu lực.

 

Lãi suất hàng năm ở các công ty bảo hiểm nhân thọ thường ở mức từ 2-4% và hứa hẹn chia thêm lợi tức nếu quỹ bảo hiểm đầu tư mang lại lợi nhuận cao. Số tiền đóng bảo hiểm sẽ được các tập đoàn bảo hiểm nhân thọ giao cho công ty con chuyên quản lý quỹ đứng ra đầu tư vào các sản phẩm tài chính, chủ yếu là trái phiếu chính phủ, trái phiếu doanh nghiệp và tiền gửi ngân hàng để đảm bảo rủi ro thấp.

 

Chính phủ Việt Nam cùng các công ty quản lý quỹ đang nghiên cứu hình thức hưu trí bổ sung tự nguyện tương tự như sản phẩm hưu trí phổ biến tại Mỹ. Trong năm 2016, Chính phủ đã ban hành Nghị định 88/2016/NĐ-CP để thêm vào chương trình hưu trí bổ sung tự nguyện. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa có văn bản hướng dẫn để các công ty, quỹ tiến hành cung cấp loại hình sản phẩm này và loại hình hưu trí nói trên vẫn khá tương tự với bảo hiểm hưu trí.

 

Mặc dù hai sản phẩm hưu trí này được khuyến khích mạnh mẽ để giảm sức ép bảo hiểm xã hội với chính sách ưu đãi thuế thu nhập cá nhân, nhưng chúng vẫn tồn tại nhiều điểm hạn chế, trong đó có lãi suất thấp (do giới hạn danh mục đầu tư vào trái phiếu và tiền gửi) cũng như thời hạn hưởng lợi khá xa trong tương lai.

 

Một hình thức khác không chỉ về lĩnh vực hưu trí mà nhiều bạn trẻ hiện đang cân nhắc là quỹ mở đầu tư vào cổ phiếu tại Việt Nam. Thị trường quỹ mở hiện nay khá sôi động với sự tham gia của nhiều công ty quản lý quỹ với danh mục đầu tư khá đa dạng. Các quỹ mở thuần cổ phiếu mang tính mạo hiểm cao, có tiềm năng đem lại lợi nhuận cao hơn hẳn so với các hình thức đầu tư khác.

 

Trong năm 2016, dựa trên báo cáo giá trị tài sản ròng của các quỹ mở cổ phiếu, mức lợi nhuận đạt được rơi vào khoảng 10-24%/năm, khá cao so với mức đảm bảo của bảo hiểm hưu trí hay lãi suất tiền gửi ngân hàng. Dù vậy, chị Nguyễn Thái Thuận, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Quản lý Quỹ VinaWealth, cho biết, khi đầu tư vào quỹ mở, khách hàng chịu hoàn toàn mức sinh lời tại thời điểm rút vốn đầu tư, không được hưởng ưu đãi thuế đặc biệt và vốn đầu tư cũng như lãi suất không được bảo hiểm, theo quy định của Nhà nước.

 

Tuy là hình thức đầu tư không chỉ đơn thuần cho hưu trí, VinaWealth cũng tiếp thị sản phẩm quỹ mở của mình cho các doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp nước ngoài có nhu cầu cung cấp các gói phúc lợi cho nhân sự cấp cao nhằm thu hút và giữ chân người tài. Doanh nghiệp tham gia chương trình VinaSave của VinaWealth có thể tham gia đóng góp với nhân viên để sở hữu chứng chỉ quỹ mở cổ phiếu và trái phiếu, coi đây là khoản tích lũy cho tương lai.

 

Ngoài VinaWealth, trên thị trường còn có các sản phẩm quỹ mở khác với mức lợi nhuận cao và ổn định trong 2, 3 năm qua như các quỹ của VietFund Management (VFM-VF1, VF4), Vietcombank Fund Management (VCBF-TBF, BCF), SSI Asset Management (SSI-SCA), VinaWealth Fund Management (VEOF). Dù lợi nhuận hấp dẫn với thời hạn đầu tư linh động, hình thức đầu tư quỹ mở vẫn còn khá mới mẻ, đòi hỏi người lao động phải tìm hiểu về các công cụ đầu tư và có hiểu biết tài chính nhất định để lựa chọn chính xác. 

 

Theo khảo sát Tương lai hưu trí của HSBC công bố cuối tháng 4, những người trẻ (sinh năm 1980 đến năm 1997) kỳ vọng nghỉ hưu sớm hơn so với những người trong độ tuổi lao động thuộc các thế hệ trước đó. Độ tuổi trung bình mà họ dự định về hưu là 59 tuổi, sớm hơn 2 năm so với những người còn lại trong độ tuổi lao động với dự định nghỉ hưu ở tuổi 61.

 

 

Tổng kết

  • Với tình hình thị trường phát triển nhanh như hiện tại, nhu cầu tiêu dùng của từng cá nhân cũng sẽ tăng cao, qua đó các nguồn kiếm lời nhanh, siêu lợi nhuận hiện cũng đang là chủ đề nóng tới từng người mới/ đã đi làm lâu năm. Lời khuyên duy nhất dành cho các nhà đầu tư là:
  • Tìm hiểu, trang bị mọi thông tin thật kỹ, để không bỏ sót bất cứ vấn đề nào, kể cả nhỏ nhất. Bởi nó có thể làm ảnh hưởng đến nguồn vốn/ quyền lợi sau này
  • Có cái nhìn tổng thể về thị trường/ ngành: Phát triển nhanh với khả năng sinh lời tốt đồng nghĩa với việc có thể nguồn thu đó sẽ không ổn định. Vì vậy, cần chia hạng mục/ tìm hiểu hoạt động tài chính – kinh doanh của từng ngành nghề trước khi đưa ra quyết định

 

(Trích: Nhịp cầu đầu tư)