Tổng quan ngành công nghiệp mía đường tại Việt Nam - Intelligent Investor

Tổng quan ngành công nghiệp mía đường tại Việt Nam

09/11/2017 11:12

Thay đổi chính sách

 

Từ năm 2018, ngành mía đường sẽ xóa bỏ hoàn toàn hạn ngạch thuế quan, đồng thời mức thuế xuất nhập khẩu chỉ 5%. Tuy nhiên, Hiệp hội Mía đường Việt Nam (VSSA) cho biết từ đầu tháng 10-2017 đến nay, mặc dù giá đường tinh luyện đang thấp, chỉ hơn 12.000 đồng/kg nhưng các doanh nghiệp (DN) vẫn không bán được và đang tồn kho hàng trăm ngàn tấn. Nguyên nhân là do các doanh nghiệp đầu ra, như mặt hàng bánh kẹo đang cố tình ‘chờ’ đến ngày 1-1-2018.

 

Vì vậy, VSSA đã kiến nghị Thủ tướng Chính phủ cho lùi thời gian thực hiện cam kết trong khối ASEAN đến năm 2022, nếu sớm hơn là năm 2020. Thay vào đó, lượng nhập khẩu hạn ngạch sẽ tiếp tục được tăng lên 10% so với mức 5% của năm 2017. VSSA cũng kiến nghị thuế xuất nhập khẩu ngoài hạn ngạch thuế quan giảm 50% so với trước đây, chỉ còn 40% đối với đường thô và 45% đối với đường trắng.

 

Các chuyên gia theo dõi ngành mía đường lâu năm nhận định rằng việc giảm thuế xuống mức thấp đột ngột sẽ tạo cú sốc cho thị trường, bởi khi giảm từ 80% xuống 5% sẽ khiến các nhà máy không thể thu mua giá cao cho nông dân; không đầu tư hạ tầng, hướng dẫn nông dân trồng mía, tăng năng suất nữa mà chỉ cần nhập đường thô và đầu tư máy đốt than đã có thể sản xuất được đường. Vì vậy, khi thị trường đường biến động bất lợi, chính nông dân sẽ gặp khó.

 

Quan trọng hơn, vị chuyên gia này cho rằng Chính phủ nên có cơ chế quản lý, điều tiết đường chứ không thể để ngành mía đường hoạt động tự do. Bởi lẽ, đường là nguồn nguyên liệu đầu vào của đa số nhu yếu phẩm, nếu không kiểm soát sẽ gây “nhiễu loạn”. Cụ thể, khi đường Thái Lan làm chủ thị trường, họ sẽ nâng giá lên cao mà ta thì không thể kiểm soát được. Ngoài ra, không phải ngẫu nhiên mà Trung Quốc, Nhật Bản kiểm soát ngành đường rất kỹ. Họ biết được những rủi ro khi giá đường biến động sẽ ảnh hưởng rất lớn đến các ngành khác của nền kinh tế.

 

Đồng tình với quan điểm này, ông Nguyễn Hải, Tổng Thư ký VSSA, cho biết nhiều người lầm tưởng thị trường đường là của DN đường, lợi ích của ngành đường là của các nhà máy sản xuất nhưng thực chất là của chính nông dân. Bởi lẽ, mỗi ký đường làm ra thì tỉ lệ giá thành là 75%-80% do giá mía tác động, chỉ 20%-25% còn lại là do tác động của nhà máy, của doanh nghiệp. Nếu không hiểu được vấn đề này thì nhà nước sẽ hoạch định chính sách sai, tác động lớn đến thị trường và nền kinh tế.

 

Thực tế, nếu đường Thái Lan tràn vào sẽ làm khó thêm ngành mía đường của Việt Nam. “Chúng ta rất khó đoán biết được chính sách trợ giá đường của Thái Lan như thế nào, bởi đường tiêu thụ nội địa của họ còn cao hơn cả hàng lậu tràn qua đường phi mậu dịch vào Việt Nam” – ông Hải lo ngại.

 

Theo ông Hải, từ năm 2018, nếu các nước trong khối ASEAN không còn bị hạn chế nhập khẩu đường vào Việt Nam và thuế suất nhập khẩu chỉ ở mức 5%, nhiều nhà máy sản xuất mía đường trong nước, nhất là các nhà máy có công suất nhỏ, sẽ có nguy cơ “đắp chiếu” bởi sản phẩm làm ra không thể cạnh tranh nổi. Điều này có thể dẫn đến hàng ngàn lao động ngành mía đường có nguy cơ bị mất việc làm.

 

Đắng lòng Mía đường năm 2017

 

Nếu như kinh doanh có chu kỳ thì thị trường chứng khoán có giai đoạn thăng hoa và lao dốc. Ở giai đoạn 9 tháng đầu năm 2016, nhóm cổ phiếu ngành mía đường đã làm mưa làm gió trên thị trường và trở thành một trong những nhóm cổ phiếu hàng hóa thăng hoa nhất, nhưng khi bước sang năm 2017, mọi thành tựu đạt được gần như ‘mất hết’

 

CTCP Mía đường Lam Sơn – LSS giá niêm yết hiện chưa tới 9.000VND/ cổ, trong khi chỉ hơn 1 năm trước cổ phiếu này xác lập mức đỉnh gần 18.000 đồng. Đạt đỉnh gần 70.000 đồng vào tháng 7/2016 nhưng hiện tại, mỗi cổ phiếu KTS của CTCP Đường Kon Tum chỉ còn chưa tới 1 nửa. CTCP Mía đường Sơn La với mã cổ phiếu SLS cũng đã giảm gần 20% so với mức đỉnh chỉ trong 5 tháng gần đây.

 

Đà giảm của nhóm cổ phiếu ngành đường cũng ảnh hưởng nặng nề đến CTCP Đường Quảng Ngãi với mã cổ phiếu QNS, nay chỉ còn 63.000 đồng, so với mức đỉnh gần 100.000 đồng xác lập cách đây nửa năm. Dù nổi tiếng với 2 thương hiệu sữa đậu nành là Fami và VinaSoy, song triển vọng mảng kinh doanh đường không mấy tích cực cũng là một trong những nguyên nhân tác động đến xu hướng vận động tiêu cực của giá cổ phiếu.

 

Tương tự như những doanh nghiệp kinh doanh hàng hóa cơ bản khác, đà vận động của cổ phiếu các doanh nghiệp mía đường gắn chặt với xu hướng của giá đường và hoạt động kinh doanh của những doanh nghiệp.

 

Năm 2015, chịu ảnh hưởng của hiện tượng El Nino, ngành nông nghiệp đặc biệt sản xuất mía gặp nhiều khó khăn. Nhiều dự báo đưa ra khi đó cho biết cung cầu sản lượng đường sẽ có sự chênh lệch đáng kể khi sản lượng mía của nhiều khu vực sẽ thấp kỷ lục. Mặt khác, nhu cầu thế giới vẫn tăng đều đặn 2%/năm do ngành công nghiệp thực phẩm châu Á phát triển mạnh, điều này đã giúp giá đường liên tục bứt phá.

 

Đến cuối tháng 9/2016, giá đường thế giới đã lên sát mức 24 USD/LB (cân Anh), tăng gấp đôi mức đáy được thiết lập trong năm 2015. Đà tăng giá của mặt hàng cơ bản này khiến nhiều nhà đầu tư kỳ vọng vào hoạt động kinh doanh của những doanh nghiệp sản xuất, góp phần tạo nên sự bứt phá của nhóm cổ phiếu.

 

LSS, KTS, SLS, SBT… đã trở thành những cái tên nổi bật khi đó.

 

 

Tuy nhiên, “sống nhờ thị trường và chết cũng bởi thị trường”, khi hiện tượng thời tiết bất thường chấm dứt, cung cầu trở lại mức cân bằng và xuất hiện thặng dư đã ảnh hưởng đến đà tăng của giá đường. Theo số liệu của Trading Economics, giá đường thế giới sau hiện chỉ còn 15 USD/LB, giảm gần 40% so với mức đỉnh. Bên cạnh đó, tâm lý khách hàng chờ ăn đường giá rẻ từ 1/1/2018 khi Hiệp định tự do thương mại ASEAN có hiệu lực cũng đặt ra những thách thức mới lớn hơn và cấp bách với ngành mía đường trong nước, bên cạnh xu hướng vận động của giá sản phẩm này trên thị trường thế giới.

 

Dù ghi nhận doanh thu và lợi nhuận vẫn tăng nhưng SLS và KTS cho biết giá đường bình quân đã giảm từ 12% đến 15,6% so với cùng kỳ năm trước, tăng trưởng chủ yếu đến từ sản lượng tiêu thụ. Ngoài ra, trong quý I năm 2017 – 2018 theo niên độ tài chính riêng, LSS cũng chứng kiến những tác động cụ thể. Doanh nghiệp này chỉ đạt 214 tỷ đồng doanh thu, giảm 53% cùng kỳ năm trước. Giá vốn giảm tương ứng khiến lãi gộp chỉ còn một nửa cùng kỳ. Cộng thêm các khoản chi phí không thay đổi nhiều, lãi ròng LSS chỉ tương đương 1/3 cùng thời điểm năm trước, đạt vỏn vẹn hơn 12 tỷ đồng.

 

Kết quả này hoàn toàn trái ngược với thành công trước đó của LSS, khi doanh nghiệp này kết thúc niên độ 2016 – 2017 với doanh thu và lợi nhuận trước thuế cùng tăng trưởng 18% và 38%, lần lượt vượt 16% và 34% kế hoạch năm.

 

Tìm hiểu về Intelligent Investor: https://intelligentinvestor.com.vn/ve-chung-toi/

 

Hiệu quả đầu tư tại Intelligent Investor: https://intelligentinvestor.com.vn/hieu-qua-dau-tu/

 

Đăng ký ngay để nhận những thông tin hữu ích!


Họ tên:           Email:             

 

Điện thoại: